Đăng ký tham quan trường mầm non song ngữ: 5 Sai lầm
Đứng trước hàng tá tờ rơi quảng cáo bóng bẩy và những lời tư vấn có cánh từ bộ phận tuyển sinh, tôi luôn nói với các bậc phụ huynh rằng: Đừng vội xuống tiền. Hình ảnh 3D trên website có thể đánh lừa thị giác. Những video cắt ghép hoàn hảo có thể thao túng cảm xúc. Cách duy nhất để biết một môi trường giáo dục có thực sự xứng đáng với con mình hay không là bước qua cánh cổng trường, hít thở bầu không khí ở đó và quan sát bằng con mắt tinh tường nhất.
Việc chọn trường cho con ở giai đoạn 0-6 tuổi chưa bao giờ là một bài toán dễ dàng. Đặc biệt là với các hệ thống song ngữ, nơi mức học phí thường đi kèm với những kỳ vọng khổng lồ.
Lời chào mời hào nhoáng và thực tế sau cánh cổng trường
Bất kỳ trường mầm non nào cũng sẽ vẽ ra một viễn cảnh tuyệt đẹp. Họ nói về cơ sở vật chất chuẩn quốc tế. Họ nhắc đến đội ngũ giáo viên bản ngữ giàu kinh nghiệm. Họ cam kết một chương trình học giúp trẻ phát triển toàn diện cả hai bán cầu não.
Nhưng thực tế đôi khi lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Một sân chơi trải cỏ nhân tạo xanh mướt không có nghĩa là trẻ được vận động đủ. Vài giáo viên Tây balo với nụ cười rạng rỡ không đồng nghĩa với một chương trình song ngữ chất lượng. Triết lý Montessori hay Reggio Emilia được dán trang trọng trên tường có thể chỉ dừng lại ở mức độ “khẩu hiệu” nếu giáo viên không thực sự thấm nhuần phương pháp.
Đó là lý do vì sao một buổi tham quan trường mầm non song ngữ không nên chỉ là một thủ tục lướt qua cho có. Nó phải là một cuộc “khảo sát” thực tế, đầy tính phản biện và đòi hỏi sự tinh ý cao độ từ phía gia đình.
Thời điểm “vàng” để đặt lịch tham quan
Sai lầm lớn nhất của nhiều người là ghé thăm trường vào giờ nghỉ trưa hoặc cuối giờ chiều khi trẻ đã rục rịch ra về. Lúc này, trường lớp gọn gàng, yên tĩnh, nhưng bạn sẽ chẳng thu thập được dữ liệu thực tế nào về nhịp sống của các con.
Khung giờ hoàn hảo nhất là từ 8:30 sáng đến 10:30 sáng.
Đây là lúc guồng quay của trường hoạt động mạnh mẽ nhất. Bạn sẽ thấy cách giáo viên đón những đứa trẻ đang quấy khóc. Bạn sẽ quan sát được giờ vòng tròn (circle time) diễn ra như thế nào. Bạn sẽ trực tiếp nghe thấy cường độ sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giao tiếp tự nhiên, chứ không phải qua những bài hát bật sẵn trên loa. Nếu trường từ chối cho bạn tham quan vào khung giờ này với lý do “sợ ảnh hưởng đến giờ học của các con”, hãy đặt một dấu hỏi lớn về tính minh bạch của họ.
Bí kíp “bóc trần” sự thật khi tham quan trường mầm non song ngữ
Bước vào trường, bộ phận tuyển sinh sẽ dẫn bạn đi theo một lộ trình được thiết kế sẵn. Họ sẽ chỉ cho bạn xem những góc đẹp nhất. Nhiệm vụ của bạn là phải nhìn vào những nơi họ không chỉ.
Đừng nhìn đồ chơi, hãy nhìn những bức tường
Cơ sở vật chất mới tinh không phải là thước đo của một ngôi trường tốt. Hãy nhìn vào những sản phẩm nghệ thuật được dán trên tường.
Chúng được treo ở tầm mắt của người lớn hay tầm mắt của trẻ? Nếu mọi thứ được treo quá cao, ngôi trường đó đang phục vụ phụ huynh chứ không phải học sinh. Quan trọng hơn, hãy xem xét các nét vẽ, các nét cắt dán. Nếu 20 bức tranh của 20 đứa trẻ trông giống hệt nhau, gọn gàng và hoàn hảo, đó là sản phẩm của giáo viên làm hộ. Một ngôi trường tôn trọng sự phát triển tự nhiên sẽ tràn ngập những tác phẩm nguệch ngoạc, méo mó nhưng mang đậm dấu ấn cá nhân của từng đứa trẻ.
Quan sát “tần số” tương tác của giáo viên
Cúi xuống và giao tiếp bằng mắt. Đó là nguyên tắc tối thượng trong giáo dục mầm non.
Khi một đứa trẻ làm đổ sữa hoặc tranh giành đồ chơi, giáo viên phản ứng ra sao? Họ quát mắng, lờ đi, hay kiên nhẫn ngồi xổm xuống, nhìn vào mắt trẻ và giải quyết vấn đề bằng giọng điệu bình tĩnh? Sự tôn trọng trẻ em không nằm trong sách giáo khoa, nó nằm ở ngôn ngữ cơ thể của người nuôi dạy trẻ.
Đặc biệt, trong một chuyến tham quan trường mầm non song ngữ, hãy để ý đến cách giáo viên nước ngoài tương tác. Họ có thực sự hòa mình vào trò chơi của trẻ không, hay chỉ đứng khoanh tay quan sát từ xa như một người giám sát? Một môi trường song ngữ thụ động (chỉ nghe giáo viên nói) sẽ không bao giờ mang lại hiệu quả bằng một môi trường song ngữ tương tác.
Điểm mù: Khu vực vệ sinh và nhà bếp
Sự hào nhoáng ở sảnh đón tiếp không bù đắp được một nhà vệ sinh bốc mùi. Hãy xin phép được ngó qua khu vực vệ sinh của trẻ. Sàn nhà có khô ráo không? Kích thước bồn cầu, bồn rửa tay có phù hợp với chiều cao của bé? Có sẵn xà phòng và khăn lau khô không?
Nếu có thể, hãy đi ngang qua khu vực nhà bếp. Một nhà bếp đạt chuẩn sẽ không có mùi ôi thiu, đồ đạc được sắp xếp khoa học và nhân viên phải mang đồ bảo hộ đầy đủ. Dinh dưỡng và vệ sinh là hai yếu tố sống còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất của con bạn trong suốt những năm tháng đầu đời.
“Test” môi trường ngôn ngữ thực tế
Bạn trả một mức học phí cao hơn hẳn để con học hệ song ngữ. Vậy thì sự hiện diện của tiếng Anh phải là thực chất.
Nhiều trường gắn mác song ngữ nhưng thực chất chỉ có 30 phút học tiếng Anh mỗi ngày với giáo viên nước ngoài. Thời gian còn lại, trẻ vẫn giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Việt. Một chương trình song ngữ chuẩn (như hệ half-day hay full-day immersion) đòi hỏi giáo viên tiếng Anh phải đồng hành cùng trẻ trong các hoạt động sinh hoạt: giờ ăn, giờ chơi tự do, giờ đi dạo.
Hãy cố gắng lắng nghe. Những đứa trẻ ở các lớp lớn hơn (4-5 tuổi) giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ gì? Chúng có phản xạ tự nhiên khi giáo viên nước ngoài đặt câu hỏi không? Nếu trẻ chỉ biết lặp lại như vẹt những từ vựng rời rạc, môi trường song ngữ ở đó đang có vấn đề về phương pháp tiếp cận.
Bộ câu hỏi “chí mạng” dành cho ban tuyển sinh
Sau khi kết thúc vòng tham quan thực tế, bạn sẽ ngồi lại với ban tuyển sinh. Thay vì hỏi những câu cơ bản như “Học phí bao nhiêu?” hay “Trường dạy giáo trình gì?”, hãy dùng những câu hỏi mang tính chiều sâu để đo lường năng lực và sự trung thực của nhà trường.
1. Tỷ lệ nghỉ việc của giáo viên trong 2 năm qua là bao nhiêu?
Một ngôi trường tốt trước hết phải đối xử tốt với nhân sự của mình. Giáo viên mầm non chịu áp lực cực kỳ lớn. Nếu tỷ lệ thay đổi nhân sự liên tục, tâm lý của trẻ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng do phải liên tục làm quen với người mới. Một đội ngũ ổn định chứng tỏ môi trường làm việc lành mạnh và ban giám hiệu có năng lực quản trị.
2. Trường xử lý khủng hoảng bạo lực học đường (hoặc trẻ cắn, đánh nhau) như thế nào?
Trẻ mầm non cắn hoặc đánh bạn là chuyện rất bình thường trong tâm lý học phát triển. Câu trả lời bạn cần tìm không phải là “Trường em tuyệt đối không có chuyện đó” (đó là một lời nói dối). Bạn cần một quy trình rõ ràng: Giáo viên can thiệp ra sao? Nhà trường thông báo cho hai bên gia đình như thế nào? Làm sao để không dán nhãn đứa trẻ là “hư hỏng”?
3. Tiêu chuẩn tuyển dụng giáo viên nước ngoài của trường là gì?
Đừng chấp nhận câu trả lời chung chung “Giáo viên bản ngữ có bằng cấp”. Cụ thể bằng cấp gì? TESOL, TEFL hay CELTA? Quan trọng hơn, họ có bằng cấp hoặc chứng chỉ chuyên môn về giáo dục mầm non không? Dạy tiếng Anh cho người lớn hoàn toàn khác với việc hiểu tâm lý và dạy ngôn ngữ cho một đứa trẻ 3 tuổi.
4. Kênh liên lạc giữa phụ huynh và giáo viên trực tiếp hoạt động ra sao?
Nhiều trường cấm giáo viên trao đổi trực tiếp với phụ huynh mà phải qua bộ phận chăm sóc khách hàng để “kiểm soát thông tin”. Điều này gây ra sự đứt gãy trong việc thấu hiểu trẻ. Bạn cần biết chính xác mình có thể trao đổi về tình hình của con với người trực tiếp chăm sóc bé hàng ngày hay không.
Đưa ra quyết định sau khi rời khỏi cánh cổng trường
Không bao giờ đóng tiền cọc ngay tại buổi tham quan, dù cho lời ưu đãi “giảm 20% học phí nếu đăng ký ngay hôm nay” có hấp dẫn đến đâu.
Hãy đi về. Để những cảm xúc hào hứng lắng xuống. Mở sổ tay ra và đối chiếu lại những gì bạn đã quan sát với các tiêu chí cốt lõi của gia đình. Nếu bạn có dẫn con đi cùng, hãy quan sát biểu cảm của bé lúc rời đi. Bé có vẻ thoải mái, vui vẻ hay căng thẳng, sợ hãi? Bản năng của những đứa trẻ thường rất nhạy bén với năng lượng của một môi trường lạ.
Lựa chọn trường mầm non không phải là tìm kiếm một nơi hoàn hảo nhất, mà là tìm một nơi phù hợp nhất. Sự phù hợp đó đến từ triết lý giáo dục, từ khả năng tài chính của gia đình, và từ chính cái gật đầu an tâm của bạn sau khi đã soi xét mọi ngóc ngách của ngôi trường. Một sự khởi đầu vững chắc sẽ mở ra một hành trình trưởng thành hạnh phúc.
